Wat Voor Usb-Aansluitingen Zijn Er?

Luca Nowak

Geschreven door: Luca Nowak

Lees in dit artikel alle soorten USB aansluitingen.

Wat Voor Usb-Aansluitingen Zijn Er?

Je kent het usb-kabeltje of het typische usb-stickje wel. Ze worden dan ook dagelijks door Jan en alleman gebruikt om smartphones mee op te laden, gegevens over te dragen en om Bluetooth- of WiFi-signalen te ontvangen, maar wist je dat usb-aansluitingen meerdere vormen kennen? 🤔

Welke soorten usb-aansluitingen zijn er?

Wat betreft de fysieke vorm van de usb, is usb-a de meest bekende soort, gevolgd door usb-c, mini-usb, micro-usb, usb-b, en de Lightning, Thunderbolt en 30-Pin-aansluitingen van Apple.

De verschillende usb-aansluitingen kunnen op meerdere manieren worden onderscheiden. Zo kun je kijken naar de vorm, het protocol, enzovoorts. In dit artikel lees je er alles over!

3 in 1 usb kabel met powerbank

De verschillende usb-vormen

Usb-a, -b en -c

De usb-a aansluiting kennen we allemaal. Deze vind je meestal aan tenminste één uiteinde van een usb-kabel en past in haast alle grotere apparaten zoals computers, tv’s en gaming consoles. Het merendeel van de hedendaagse usb-sticks gebruiken nog steeds een usb-a aansluiting.

De usb-b aansluiting is minder gebruikelijk. Deze aansluiting is eigenlijk gemaakt om te voorkomen dat we allemaal stekkers met twee usb-a aansluitingen in huis zouden hebben. Zo voorkomen we dat we per ongeluk twee energiebronnen op elkaar aansluiten, wat alles behalve risicoloos is. Tegenwoordig gebruiken veel printers usb-b aansluitingen.

Daarnaast hebben we de usb-c aansluitingen. Deze zie je op veel opladers voor kleinere apparatuur zoals laptops en smartphones. Deze is tot stand gekomen in een poging om een universele usb-kabel te maken. Hoewel steeds meer apparaten usb-c mogelijkheden hebben, heeft deze alle andere kabels nog niet vervangen. 

Een groot voordeel van usb-c is verder dat hij heeft geen boven of onder heeft en dus niet verkeerd ingeplugd kan worden.

Protocol 1, 2 en 3

Alle usb-aansluitingen gebruiken ook ieder een protocol. Deze zijn van invloed op de snelheid van de gegevensoverdracht. Zo is usb 1.0 in 1996 ontstaan waarmee data met een snelheid van 1,5 Mbps werd overgedragen. Usb 1.1 volgde in 1998 met een maximale overdrachtsnelheid van al 12 Mbps.

In 2000 werd usb 2.0 beschikbaar gemaakt waarmee snelheden tot 480 Mbps konden worden bereikt.

Pas in 2008 volgende usb 3.0 waarmee de maximale overdrachtsnelheid tot 4,8 Gbps sprong. Usb 3.1 volgde in 2010 met een maximale snelheid van 10 Gbps. De meest recente update hiervan kwam in 2017 uit met een maximale snelheid van 16 Gbps.

Ook hebben we sinds 2019 usb 4.0, welke snelheden ondersteunt tot 40 Gbps en gebaseerd is op Thunderbolt 3-technologie. Hier kom ik zodalijk op terug. Usb 4.0 wordt in ieder geval nog niet vaak gebruikt, dus deze zul je niet vaak tegen komen.

Deze protocollen zijn verder niet alleen van toepassing op de kabels, maar ook op de ingangen. Sluit je dus een usb 3.1-kabel aan op een usb 1.1-ingang, dan krijg je de snelheden van de zwakste schakel, oftewel maximaal 12 Mbps.

Ook de stroomoverdracht wordt beïnvloed door deze protocollen. Usb 1.1 levert zo 2,5 V aan spanning tot 0,5 A stroompsterkte, en een vermogen van 1,25 W. Usb 2.0 staat gelijk aan usb 1.1 qua ampère, maar levert 5 V aan spanning en een vermogen van 2,5 W. Usb 3.0 en 3.1 leveren 0,9 A en 4,5 W. Tevens ondersteunen deze protocollen usb-c met 15 W. Moraal van dit verhaal: hoe hoger de ampère, hoe sneller je apparaat wordt opgeladen.

Hoe bereken je het vermogen (wattage)?

Dit staat niet altijd vermeld op een lader, kabel of verpakking. Je kunt echter ook zelf een berekeningetje maken, namelijk: Wattage = Ampère × Volt.

Mini- en micro-usb

Illustratie door: Milos.bmx - Creative Commons

Al de bovengenoemde usb-vormen en protocollen hebben ook mini- en micro-varianten. Zoals de namen al suggereren, is de micro-usb het kleinste, gevolgd door de mini-usb.

De micro-usb lijkt vaak op een soort kleine HDMI-kabel. Tevens zijn de meeste micro-usb’s die je ziet usb-b kabels, hoewel er ook een a-variant bestaat. Begint je hoofd al te tollen?

Bekijk dan even de bovenstaande illustratie. Deze geeft niet alleen alles schematisch weer, maar laat ook het volgende punt dat ik wil adresseren zien: met de komst van usb 3.0 veranderden de vormen van de usb-a, usb-b en micro-usb-b stekkers.

Verloopkabels

De meeste van de bovengenoemde usb-aansluitingen kunnen op elkaar worden aangesloten door een adapter – meestal van usb-a naar een andere variant. Zo heb je adapters van usb-a naar usb-c en nog veel meer.

Het enige dat onoverbrugbaar is, is een verschil in protocollen. Je maakt van een usb 2.0-kabel geen usb 3.0-kabel door een adapter tussen de kabel en het ontvangende apparaat te hangen. Gelukkig zijn ingangen en kabels van verschillende protocollen wel compatibel, maar de snelheid van de kabel met het oudste protocol geldt.

Thunderbolt, Lightning en 30-Pin

Hier stopt de saga nog niet. Er zijn ook nog een paar nieuwelingen om de hoek komen kijken. Zo is Thunderbolt een usb-c protocol van Apple en Intel. Dit is een deels gefaalde poging om alle andere usb-types van de tafel te vegen. Ik zeg deels, omdat hiermee wel indrukwekkende snelheden tot 40 Gbps mogelijk zijn.

Het lijkt erg handig aangezien deze een 'simpele' usb-c kabel gebruikt, niet? Helaas: niet alle usb-c ingangen ondersteunen Thunderbolt. Specifieke Thunderbolt-poorten worden gekenmerkt door een bliksemschichtje. Zo kun je een Thunderbolt-stekker niet in een ‘normale’ usb-c poort pluggen.

Dan hebben we Apple’s Lightning-kabels. Deze stekkers zijn boven en onder identiek, waardoor je deze niet ‘verkeerd om’ kunnen worden ingeplugd. Daarnaast volgt deze kabel de verouderde, asymmetrische 30-Pin kabel van Apple op. Misschien ken je ze nog wel: de brede stekkers waarmee je vroeger je iPod, iPhone of iPad oplaadde. 📱

Stroomvoorziening

Onze mobiele telefoons worden al jaren middels een usb-kabel en een zogeheten 'power brick' opgeladen. Tegenwoordig zien we het echter ook steeds vaker op de beste laptops dat deze via usb-c worden opgeladen. Bij de Macbook Pro kun je hiervoor alle usb-c poorten gebruiken.

Waarom benoem ik de Macbook Pro in het specifiek? Omdat lang niet alle usb-c poorten gebruikt kunnen worden om een apparaat mee op te laden. Velen zijn slechts bedoeld voor het overdragen van data.

Om via een usb-c poort op te kunnen laden, moet deze PD-compatible zijn. PD staat hierin voor power delivery. Een normale usb-c ingang verwerkt niet meer dan 3 ampère en 5 volt. Een PD-compatible ingang regelt daarentegen onderling met de aangesloten oplader – of ander apparaat – hoeveel stroom via de kabel binnenkomt. Dit komt neer op maximaal 5 ampère en 20 volt.

Usb stick

Alternate mode

Vanaf 2018 bestaat er de zogeheten alternate mode of alt mode. Dit maakt het mogelijk om bijvoorbeeld een verschillende soorten verbindingen via een usb-c kabel en dus usb-c ingang te laten lopen. Zo hoeven fabrikanten onder andere geen HDMI- of DisplayPort-poorten en dergelijke in hun apparatuur te verwerken.

Dit is dus wederom een poging om allerlei andere kabels en ingangen overbodig te maken. Of dit gaat lukken, moet nog blijken. Het zal voor de eindgebruiker niet veel uitmaken: je hebt hoe dan ook verschillende kabels nodig om bijvoorbeeld je computer (met alleen usb-c aansluitingen) te verbinden met een monitor, je virtual reality headset, enzovoorts.

Conclusie

Geloof het of niet, maar er valt nóg meer te vertellen over usb’s – maar dat zijn minder belangrijke details waar ik je na deze lap tekst niet nog mee ga confronteren. De belangrijkste zaken zijn hoe dan ook gedekt, waardoor ook jij hopelijk een stuk wijzer bent wat betreft usb-aansluitingen!

Was dit artikel behulpzaam?