Anoniem Surfen: Hoe Doe Je Dat?

Wayne Koers

Geschreven door: Wayne Koers

Anoniem surfen op het internet kan op veel verschillende manieren. Kom in dit artikel erachter wat het beste bij je past.

Anoniem Surfen: Hoe Doe Je Dat?

Er zijn allerlei geldige redenen om anoniem te willen blijven op het internet. Misschien gaat het je enkel en alleen om het vermijden van gerichte advertenties; misschien vind je het geen fijn idee dat je internetprovider of de AIVD kan zien waar je zoal naar Googlet in je vrije tijd. Zelfs vliegreisprijzen worden beïnvloed op basis van je zoekgeschiedenis.

Hoe dan ook help ik je graag bij het anoniem surfen op het internet. Laten we meteen beginnen!

Nord vpn telefoon naast ipad

Privémodus of Incognito venster

De meest voor de hand liggende – en makkelijkste – optie om anoniem te internetten is de Incognito- of privémodus van je browser. De werking hiervan zijn onder de verscheidene browsers eigenlijk allemaal hetzelfde: een Incognito- of privévenster slaat geen zoekopdrachten, bezochte websites of cookies op.

Zo verschijnt je activiteit noch in je geschiedenis, noch kunnen deze gegevens door Google automatisch ingevuld worden de volgende keer dat jij of iemand anders iets opzoekt op het internet.

Doordat de functionaliteit van een Incognito- of privévenster echter beperkt is tot dit, is we bepaald te omschrijven als écht anoniem surfen. Als je alleen wilt voorkomen dat je zoekopdrachten en bezochte websites opgeslagen en gebruikt worden voor gerichte advertenties, sluit deze oplossing echter prima aan op jouw behoeften.

Het openen van zo'n privévenster is vergelijkbaar tussen de verschillende browsers. Het makkelijkste is om de aangewezen toetsencombinaties te gebruiken:

  • Voor Chrome, Opera en Safari is dit CTRL + Shift + N in Windows, of CMD + Shift + N in MacOS.
  • Voor Firefox en Edge is dit CTRL + Shift + P in Windows, of CMD + Shift + P in MacOS.

Je kunt ook je muis en de menubalk gebruiken:

  • Ga in de menubalk bovenin naar Bestand > Nieuw Incognitovenster.

Super simpel, toch?!

Chrome menu voor incognito venster

Privézoekmachine

Misschien heb je helemaal geen zin om elke keer deze stappen uit te voeren. In zo'n geval wijk je uit naar een andere zoekmachine, zoals DuckDuckGo!

DuckDuckGo is een zoekmachine die, in tegenstelling tot Google, de privacy van haar gebruikers probeert te beschermen door bewust alle gebruikers dezelfde zoekresultaten voor een specifiek trefwoord te tonen. Die zoekresultaten worden dus niet gefilterd of gepersonaliseerd op basis van de browsegeschiedenis van de gebruiker. 

Wat DuckDuckGo anders doet in tegenstelling tot Google:

  • Het slaat de IP-adressen van zijn gebruikers niet op.
  • Het registreert geen gebruikersgerelateerde informatie, alleen zoekterm-gerelateerde informatie.
  • Het gebruikt alleen cookies wanneer dat nodig is
  • Voor een bepaald trefwoord levert het dezelfde zoekresultaten op voor alle gebruikers
  • DuckDuckGo deelt geen gegevens over de zoekwoorden van een gebruiker met de websites die hij/zij bezoekt als gevolg van de zoekopdracht.
  • Het bevat gegevens uit een compilatie van meer dan 400 bronnen, waaronder Bing, Wolfram Alpha, Wikipedia, Yahoo, tzijn eigen webcrawler (een bot die systematisch het internet voor je afspeurt) genaamd de DuckDuckBot, en vele anderen.
  • Het vertrouwt op vele open-source technologieën en projecten om je te voorzien van privé zoekresultaten.
  • Het wordt geleid door een klein team van mensen. Op het moment van het schrijven van dit artikel werken er slechts 107 mensen.

Proxyserver

Helaas staat noch de privémodus, noch DuckDuckGo anoniem browsen écht toe. Zelfs bij het gebruik hiervan blijft je IP-adres, locatie, informatie over je apparaat en welke websites je hebt bezocht zichtbaar voor de servers van de pagina's die je bezoekt.

Een verder gevorderde optie die dit kan veranderen is de proxyserver. Deze dient als tussenstation voor je internetverkeer. Het gevolg is dat de websites die je bezoekt je echte IP-adres niet kunnen zien. Ze zien in plaats daarvan het IP-adres van de proxyserver.

Er zijn een aantal gratis proxyservers te vinden. Echter, in de meeste gevallen laat zo'n gratis proxyserver veel te wensen over op het gebied van anonimiteit. In de meeste gevallen wordt je verkeer bijvoorbeeld niet versleuteld tussen je computer en de proxyserver verzonden, waardoor je internetprovider nog steeds gemakkelijk kan zien wat je aan het doen bent.

Een situatie waarin een dergelijke proxyserver echter nuttig kan zijn, is bijvoorbeeld wanneer je op een netwerk zit dat bepaalde websites blokkeert of wanneer je geografisch geblokkeerde inhoud wilt bekijken (zoals het enorme Netflix aanbod van Amerika...). Het is tevens nuttig als je niet wilt dat de website die je bezoekt of een andere server waar je verbinding mee maakt, je eigen (echte) IP-adres te zien krijgt.

VPN-dienst

Nu stappen we over op het echte werk: de VPN. Wat is een VPN? Een VPN versleutelt en leidt je webverkeer naar zijn einddoel via servers van de VPN-provider. Deze versleuteling vindt plaats voordat je internetprovider het door heeft. Als je internetprovider dus naar je internetverkeer kijkt, ziet deze alleen dat jouw gegevens versleuteld zijn, meer niet.

Dit maskeert je IP-adres en beschermt je gegevens. Daarnaast verandert je virtuele (VPN) IP-adres elke keer dat je verbinding maakt met je VPN. Zo worden je zoekopdrachten niet samengevoegd tot een enkel profiel dat kan worden gebruikt voor reclame. Wel blijven deze zichtbaar als automatische aanvulling wanneer je iets in je browser intypt.

Hoe werkt vpn

Aangezien de VPN-provider zelf je webverkeer kan bekijken, is het van cruciaal belang om te kiezen voor een zero-logs VPN. Zo'n VPN slaat je webverkeer niet op of heeft er nooit toegang toe. Meestal betekent dit dat je voor een betaalde dienst moet gaan. Daardoor is zo'n VPN niet geneigd om jouw gegevens door te verkopen aan derden – zoals gratis VPNs maar al te graag doen.

Dus, wat een VPN wél doet: het voorkomt toezicht door je internetprovider, hackers en andere individuen die je webverbinding bewaken. Het is echter de moeite waard om op te merken dat je nog steeds (deels) kan worden geïdentificeerd door middel van andere gegevens, zoals je "browser fingerprint" (de specifieke configuratie van je browser, zoals lettertypes, extensies en schermformaat).

Wat een VPN niet doet: het wist de zoekopdrachten niet uit je browser, zodat iedereen met toegang tot je computer (in tegenstelling tot je internetverbinding) je zoekopdrachten toch kan bekijken. Het beschermt ook niet tegen het vastleggen van zoektermen wanneer een gebruiker is ingelogd. Als je bijvoorbeeld bent ingelogd op je Outlook-account op Edge, registreert Bing je zoekopdrachten nog steeds en koppelt deze aan je Outlook-account.

Bescherm jezelf dus idealiter tegen gerichte profilering als je écht helemaal anoniem wilt blijven. Als iemand je probeert te identificeren via je webverkeer, maakt een VPN het moeilijker, maar niet onmogelijk. Een hacker die VPN-verkeer controleert, kan bijvoorbeeld voldoende informatie verzamelen over gemaakte zoektermen, bezochte koppelingen en algemeen online gedrag om een identificatieprofiel op te bouwen.

Wat is de beste VPN?

Wij bij WifiWijs zien NordVPN als de VPN-koning. Deze is gebaseerd in het privacy-bewuste Panama. Onze voorkeur gaat uit naar NordVPN omdat deze je surfgedrag niet registreert en een enorm scala aan servers over de hele wereld heeft waar je webactiviteit doorheen kan worden geleid. Daarnaast deblokkeert hij content achter een geoblokkade zonder problemen en zijn de clients (apps) simpel in gebruik.

Check NordVPN

Tor-browser

Geen enkele bespreking van online anonimiteit is compleet zonder Tor te vermelden. De naam komt van het acroniem voor "The Onion Router", wat suggereert dat er vele lagen van veiligheid worden geboden.

Tor is een gratis netwerk van tunnels bedoeld voor het doorgeven van webverzoeken en het downloaden van internetpagina's. Het is niet hetzelfde als een VPN, maar kan, afhankelijk van zijn configuratie, nóg beter zijn in je identiteitsbescherming. Men veronderstelt dat het de site die je bezoekt onmogelijk maakt om erachter te komen wie je bent. Maar is dat ook echt zo?

Voor een hoger niveau van anonimiteit codeert en stuurt de Tor-browser al je webverkeer door een netwerk van andere Tor-gebruikers, zodat je zoekopdrachten afkomstig lijken te zijn van verschillende IP-adressen (ook wel exit nodes genoemd). Dit maakt het uiterst moeilijk (maar niet onmogelijk!) om je zoektermen te koppelen aan identificeerbare informatie. Helaas vertraagt het ook je internetverbinding aanzienlijk.

Het zoeken in Google met Tor leidt er niet toe dat zoekopdrachten worden gekoppeld aan een specifiek IP-adres. Dat komt door het grote aantal mensen dat gebruik maakt van Tor en de geringe inzage van de browser. Deze maken het moeilijker om iemand te identificeren op basis van zijn unieke browserconfiguratie.

Dus, wat Tor wél doet: het voorkomt passief toezicht door de overheid en internetproviders en voorkomt dat zoekmachines gebruikersprofielen opstellen. Je browsegeschiedenis en zoekopdrachten worden niet opgeslagen tenzij je dit uitdrukkelijk instelt.

Wat Tor niet doet: het biedt geen volledige anonimiteit van individuen die je misschien actief proberen te identificeren. Dit kan door bijvoorbeeld door zoekopdrachten op bepaalde termen, locaties of unieke functies te gebruiken om een identificatieprofiel op te bouwen. Ook kan het niet per definitie alle cookies weigeren. Je kunt wel heel makkelijk een 'nieuwe identiteit' creëren tijdens het browsen die onder andere alle cookies verwijdert.

Tails

Wil je écht de meest waterdichte oplossing die er is? Dan kun je voor Tails kiezen. Tails is een acroniem voor The Amnesic Incognito Live System. Dit besturingssysteem draait op Debian en is eenvoudig te gebruiken op MacOS en Windows pc's vanaf een usb-stick.

Tails versleutelt alle lokale bestanden, verwerkt elke internetverbinding via Tor, blokkeert alle niet-beveiligde verbindingen en biedt een suite van veilige communicatietools zoals de Tor-browser en nog veel, veel meer.

Zoals je misschien al doorhebt, ga je door Tails te gebruiken nóg een stapje verder. In tegenstelling tot zo'n beetje elk ander besturingssysteem, voorkomt het namelijk dat informatie over je hardware en software via de Tor-browser gelekt kan worden.

Het gebruik hiervan is echter niet echt geschikt voor leken. Om optimaal gebruik te maken van Tails en je online veiligheid te waarborgen zoals bedoeld met dit middel, moet je voordat je ermee aan de slag gaat onder andere het volgende doen:

  • Zorg ervoor dat je de omschrijving van Tails en waarschuwingen leest om te begrijpen wat Tails wel en niet doet.
  • Lees de Documentatie en FAQ. Zorg ervoor dat je systeem aan de minimumeisen voldoet.
  • Word lid van de Tails XMPP chat, en communiceer met ontwikkelaars en leden van de gemeenschap:
    Server: conference.riseup.net
    Kamer: tails
    TLS/SSL

Zelfs dan geldt net zoals bij alle voorgaande opties dat het simpelweg onmogelijk is om 100% anoniem te blijven op het internet. Je komt er wellicht bij in de buurt met deze methode, maar volledig waterdicht is het niet.

Alle manieren om anoniem te surfen

Privémodus

Voordelen

  • Slaat geen zoekopdrachten, geschiedenis op; cookies worden verwijderd na het sluiten van het venster

Nadelen

  • Je IP-adres is zichtbaar
  • Je gegevens worden niet versleuteld

DuckDuckGo

Voordelen

  • Slaat geen zoekopdrachten en zo min mogelijk cookies op
  • Slaat geen gebruikersgegevens op

Nadelen

  • Je IP-adres is zichtbaar
  • Je gegevens worden niet versleuteld
  • Geschiedenis en sommige cookies worden wél opgeslagen

Proxyserver

Voordelen

  • Je IP-adres is onzichtbaar
  • Kan zodoende gebruikt worden om geoblokkades te omzeilen

Nadelen

  • Je gegevens worden niet versleuteld
  • Zoekopdrachten, geschiedenis en cookies worden opgeslagen

VPN

Voordelen

  • Je IP-adres is onzichtbaar
  • Je gegevens worden versleuteld

Nadelen

  • Zoekopdrachten, geschiedenis en cookies worden opgeslagen
  • Je gegevens zijn alleen écht veilig bij een betaalde, zero logs VPN

Tor-browser

Voordelen

  • Je IP-adres is onzichtbaar
  • Je gegevens worden versleuteld
  • Zoekopdracht en geschiedenis worden niet opgeslagen

Nadelen

  • Cookies worden wel opgeslagen
  • Verbinding is vaak een stuk trager dan bij een "gewone" browser

Tails

Voordelen

  • Alle internetverbindingen worden door de Tor-browser verwerkt
  • Voorkomt dat men hardware en software gegevens kan inzien via je browser
  • Kan zelfstandig via een usb-stick lopen

Nadelen

  • Niet geschikt voor leken

Nog een laatste gegeven: je kunt sommige opties ook samen gebruiken! Door bijvoorbeeld de privémodus van je browser in samenwerking met je VPN te gebruiken, combineer je de voordelen van beiden en streep je enkele nadelen weg.

Conclusie

Wil je anoniem surfen op het internet? Dan heb je dus – zoals je inmiddels doorhebt – genoeg opties om uit te kiezen. Naar mijn mening levert een VPN de beste middenweg op tussen gebruikersgemak, anonimiteit en veiligheid.

Was dit artikel behulpzaam?