De Beste Waterkoeling is de Sleutel tot Maximale Prestaties

Eden van der Veeken

Geschreven door:

Fact checked en geredigeerd door: Julian Koops

Waterkoeling: dat ziet er niet alleen 'cool' uit, dat is het ook!

De Beste Waterkoeling is de Sleutel tot Maximale Prestaties

Niets is erger dan een computer die oververhit raakt en daardoor traag en minder goed functioneert. Een verhitte computer is tevens luider en het is slecht voor de levensduur. De beste waterkoeling voor je pc is dé oplossing.

Het is niet zo gek als dit wat vragen oproept. Water en elektriciteit is immers niet de beste combinatie. Ook komt er een hoop kijken bij de aankoop van waterkoeling. Hier vind je onze top 5 en een handige koopgids om je vragen te beantwoorden en je een handje te helpen bij het vinden van de beste waterkoeling. 😄

Cooler Master MasterLiquid ML120L V2 zwart

Cooler Master MasterLiquid ML120L V2 zwart
Aantal ventilatoren inbegrepen: 1
Max. toerental: 1800 r/min
Maximale geluidsproductie: 27 dB
Maximale luchtstroom: 66.7 m³/h
Voorzien van LED verlichting: Ja
Geschikt voor socket: Socket 1150 , Socket 1151 , Socket 1155 , Socket 1156 , Socket 2011 , Socket 2011v3 , Socket 2066 , Socket AM3 , Socket AM3+ , Socket AM4 , Socket FM1 , Socket FM2 , Socket FM2+ , Socket AM2
Bekijk op Bol.com

COOLER MASTER cpukoeler MLW-D24M-A20PW-R1 zwart

COOLER MASTER cpukoeler MLW-D24M-A20PW-R1 zwart
Aantal ventilatoren inbegrepen: 2
Max. toerental: 2000 r/min
Voorzien van LED verlichting: Nee
Geschikt voor socket: Socket 1150 , Socket 1151 , Socket 1155 , Socket 1156 , Socket 1366 , Socket 2011 , Socket 2011v3 , Socket 2066 , Socket AM2 , Socket AM3 , Socket AM3+ , Socket FM1 , Socket FM2 , Socket FM2+
Bekijk op Bol.com

Cooler Master MasterLiquid ML240L V2 zwart

Cooler Master MasterLiquid ML240L V2 zwart
Aantal ventilatoren inbegrepen: 2
Max. toerental: 1800 r/min
Maximale geluidsproductie: 27 dB
Maximale luchtstroom: 122.3 m³/h
Voorzien van LED verlichting: Ja
Geschikt voor socket: Socket 1150 , Socket 1156 , Socket 2011v3 , Socket 2066 , Socket AM3+ , Socket AM4 , Socket 1151 , Socket 1155 , Socket 1366 , Socket 2011 , Socket AM2 , Socket FM1 , Socket FM2 , Socket FM2+ , Socket AM3
Bekijk op Bol.com

Waterkoeling koopgids: hoe maak je de beste koop?

Traditionele luchtkoeling maakt langzaam maar zeker plaats voor waterkoeling. Daar zijn meerdere redenen toe. Wat die redenen precies zijn en wat allemaal bij waterkoeling komt kijken, lees je in deze koopgids. 👇

Waarom heb je waterkoeling nodig?

Ben je een gamer, of draai je regelmatig zware programma's op je pc? Dan heb je ongetwijfeld eerder te maken gehad met CPU-koeling. Er bestaan twee types CPU-koelers: luchtkoeling en waterkoeling.

Luchtkoeling vs. waterkoeling

Bij luchtkoeling veroorzaakt een ventilator een luchtstroom die de hitte wegleidt van de processor (CPU). Dit koelt de processor af, maar minder efficiënt dan waterkoeling doet.

Bij waterkoeling is er sprake van een gesloten circuit. Bij luchtkoeling is er sprake van een open circuit. Door het open circuit van luchtkoeling verlaat niet alle hitte de computerkast. Hierdoor blijft de gemiddelde temperatuur in de computerkast relatief hoog.

Ook heeft water, of in dit geval koelvloeistof, een hogere thermische geleidbaarheid dan lucht, wat inhoudt dat water de hitte beter opneemt. Ook dat draagt bij aan de koelefficiëntie. Hoe meer hitte opgenomen wordt, hoe minder hitte achterblijft in het computeronderdeel en des te beter het onderdeel afkoelt.

Efficiënte koeling draagt bij aan de levensduur van je computer, want hitte heeft een negatief effect op de levensduur van de onderdelen. En zeker als je hebt geïnvesteerd in een goede processor en een videokaart waar je U tegen zegt, is dat hartstikke zonde!

Daarentegen is luchtkoeling goedkoper en makkelijker te installeren en onderhouden. Ook is waterkoeling niet altijd nodig. Luchtkoeling voldoet als je computer lichte taken uitvoert. In dat geval is het voordeel van waterkoeling enkel dat het wat stiller is en het er misschien mooier uitziet.

Vraag je niet veel van je computer en is er geen sprake van overklokken voor een prestatievoordeel? Dan voldoet luchtkoeling waarschijnlijk ook al aan je wensen.

🔥 Overklokken

Door je processor te overklokken (CPU overclocking) overschrijd je de aanbevolen maximum kloksnelheid. Hierdoor behaalt je processor hogere snelheid en voer je taken sneller uit. Het overklokken gaat gepaard met hoge temperaturen en dit verkort de levensduur van je processor. Goede koeling en ventilatie is daarom essentieel!

Hoe werkt waterkoeling?

Waterkoeling werkt vrij eenvoudig: in de basis neemt koelvloeistof de hitte op die de onderdelen van de computer afgeven, en geeft deze hitte weer af aan de omgeving waarna de vloeistof weer afkoelt. Dit blijft zich herhalen.

De binnenkant met diverse onderdelen van een pc zichtbaar, waaronder twee ventilatoren en koelslangen met RGB-verlichting

In de praktijk komt er wat meer bij kijken. Bij simpele waterkoelingsystemen zit er koelvloeistof in het waterblok. Het waterblok zit om de processor en neemt de hitte op van de processor. De opgewarmde vloeistof stroomt door middel van een pomp door naar de radiator.

De radiator neemt de hitte van de vloeistof op en ventilatoren blazen de warme lucht weg. Vervolgens komt de afgekoelde koelvloeistof terug in het waterblok en de cyclus begint opnieuw. 🔄

Er bestaan ook uitgebreidere systemen. Deze werken vaak net wat beter en beschikken mogelijk over meer waterblokken om meerdere onderdelen effectief af te koelen.

Koelvloeistof bevindt zich in een reservoir. De pomp leidt de vloeistof via tubes (slangen) naar het waterblok (of de waterblokken). Het waterblok zit rond een onderdeel van de computer dat heet wordt. In de meeste gevallen zit zo'n blok in ieder geval rond de processor.

De koelvloeistof in het waterblok neemt de hitte op die het onderdeel afgeeft. Het onderdeel koelt zo af en de vloeistof warmt op. De pomp leidt de opgewarmde vloeistof nu door naar de radiator.

De radiator neemt de hitte op en koelt zo de vloeistof af. Ventilatoren blazen de door de radiator opgenomen hitte de kast uit. Zo koelt de radiator af en blijft er geen hitte van het koelcircuit in de computerkast achter. Vervolgens loopt de vloeistof terug naar het reservoir en begint de cyclus opnieuw.

Onderdelen van waterkoeling

Hierboven las je al wat over de werking van waterkoeling en maakte je kort kennis met de onderdelen ervan. Maar wat is nou belangrijk aan deze onderdelen? Hieronder een uitgebreidere introductie van de onderdelen van een waterkoelingsysteem van een pc. 🤝

  • Reservoir: Het reservoir is het startpunt van het circuit. Hierin bevindt zich de koelvloeistof.
  • Pomp: De pomp is verantwoordelijk voor het rondleiden van de koelvloeistof door het systeem. Let hierbij op het pompvermogen (de kracht) en de pompsnelheid. De kracht is belangrijk als je meer onderdelen koelt. De snelheid is belangrijk om je onderdelen snel te koelen.
  • Waterblok: Het waterblok zorgt dat het onderdeel van de computer op temperatuur blijft door de hitte die deze afgeeft op te nemen. Er zijn twee soorten: universeel en full cover. Universele blokken zijn makkelijk te plaatsen, maar full covers zijn efficiënter.
  • Radiator: De radiator neemt de hitte van de vloeistof op en zorgt er zo voor dat de vloeistof weer afkoelt. Hiervoor geldt doorgaans the bigger the better; hoe meer oppervlakte om warmte op te nemen, hoe effectiever de vloeistof afkoelt.
  • Ventilator: De ventilator(en) blaast de door de radiator opgenomen hitte buiten de computerkast. Ook hier geldt: hoe meer ventilatoren, hoe beter de hitte de kast uitblaast. Een andere mogelijkheid is een relatief krachtige of snelle ventilator, maar dit produceert meer geluid.
  • Tubes: Dit zijn de slangen waarin de koelvloeistof stroomt. In theorie is de stroming beter in dikkere tubes, maar in de praktijk scheelt het weinig. Voor de stroming is het vooral belangrijk dat er zo min mogelijk (scherpe) bochten in de tubes zitten.
  • Fittings: Fittings sluiten de tubes aan op de andere delen. Dit maakt de verbindingen mogelijk. Bijvoorbeeld tussen die van het reservoir naar de pomp en vanaf daar naar het waterblok.
  • Koelvloeistof: Dit is gedestilleerd water of water met enkele toevoegingen. Leidingwater is gevoelig voor aanslag en dat is ten nadele van het koelsysteem.
  • Voeding van je pc: Dit is geen onderdeel van de waterkoeling, maar het is desondanks een belangrijk onderdeel. De voeding dient krachtig genoeg te zijn om het koelsysteem aan te drijven. De beste waterkoeling gaat daarom hand in hand samen met de beste voeding voor je pc.
Close-up van tubes aangesloten op een waterblok in de waterkoeling van een computer

Zelf bouwen vs. kant-en-klaar

Een all-in-one-waterkoeling (AIO) komt kant en klaar met een waterpomp, waterblok, radiator en tubes. Je hoeft zelf niks meer in elkaar te schroeven. Het kost je ongeveer een kwartier tot 30 minuten om de waterkoeling te installeren in je pc.

Ook vergt het weinig know how. De onderdelen zijn immers al voor je samengesteld. Daarnaast is de kans op lekkages het kleinst vergeleken met een systeem wat je zelf in elkaar knutselt. Water en elektriciteit is niet bepaald een goede combinatie!

Al is een AIO-waterkoeling kosteneffectief en compact, de prestaties zijn minder sterk vergeleken met een zelfbouw-waterkoeling. AIO's bevatten meestal niet kwalitatief de beste onderdelen. Dit wil niet zeggen dat je een kat in de zak koopt. De meeste AIO's leveren alsnog degelijke kwaliteit!

Een zelfbouw-waterkoeling (custom built) stel je zelf helemaal samen. Je kiest zelf de onderdelen en het is mogelijk om hem behoorlijk te pimpen met kleuren, RGB-verlichting en zelfs gekleurde koelvloeistof. 🌈

Doordat je elk onderdeel – van het waterblok tot aan de pomp – zelf samenstelt, behaal je fantastische prestaties. Een zelfbouw-waterkoeling hoeft niet alleen je processor te koelen, je hebt zelfs de keuze om het uit te breiden tot je videokaart (GPU), werkgeheugen (RAM) en je voeding.

De nadelen? Een zelfbouw-waterkoeling vergt relatief veel onderhoud, veel know how van de werking en de onderdelen, heeft de kans dat je onderdelen incorrect monteert en schade oploopt, en last but not least: de prijs. Een gepersonaliseerde en kwalitatief hoogwaardige waterkoeling komt eenmaal met een prijskaartje.

Socket

De socket is het deel van je moederbord (met de processor) waar je de koeling op aansluit. Vergelijk het met het aansluiten van een apparaat op een stopcontact. Het is cruciaal dat beide partijen goed op elkaar aansluiten, anders help je de boel mogelijk naar de gallemiezen.

De socket van het moederbord bestaat uit een serie pinnetjes waarop je de waterkoeling klikt. Eenvoudige basis waterkoelers sluit je aan op deze pinnetjes en that's it. Er bestaan ook (betere) koelsystemen die je op het moederbord monteert met een extra backplate aan de achterkant van het moederbord.

Je vindt het type socket van je moederbord terug in de bijbehorende handleiding. Daarnaast bestaan er koelsystemen die je niet alleen aansluit op het moederbord, maar ook op andere onderdelen zoals de videokaart. Dit zijn meestal op maat gemaakte systemen.

Controleer of de beoogde waterkoeling compatibel is met het moederbord van je pc en je kunt veilig aan de slag. 👌

Iemand plaatst een processor op de socket van een moederbord van een computer

Formaat

Het formaat van de waterkoeling van een pc is belangrijk om rekening mee te houden. Allereerst geldt voor zowel de radiator en de ventilator: hoe groter, hoe beter de koelcapaciteit.

Een grote radiator neemt meer warmte op. Een grote ventilator maakt minder omwentelingen dan een kleine ventilator om dezelfde hoeveelheid lucht te verplaatsen. Een grote ventilator is niet alleen effectiever, maar produceert meestal ook minder geluid omdat die minder hard draait. 

Het radiatorformaat lees je af aan de formaten van de ventilatoren. Eén ventilator is 120 mm, twee zijn 240 mm, drie zijn 360 mm en vier ventilatoren zijn 480 mm. De totale afmetingen van de ventilatoren is gelijk aan het radiatorformaat.

Voordat je denkt dat een grote waterkoeling altijd beter is, houd er rekening mee dat het dient te passen in je computerkast. Ook is het zo dat meer ventilatoren meer geluid produceren. Weeg alle factoren tegen elkaar af om de juiste keuze te maken.

Geluidsniveau

Zoals eerder beschreven, zijn waterkoelers een stuk stiller dan luchtkoelers. Hoeveel geluid waterkoeling maakt, lees je af aan het aantal decibel (dB). Voor een waterkoeler is dit gemiddeld 30 tot 40 dB. 🔉

Ter vergelijking: 10 dB is het geluid van een vallend blad, 20 dB een leeszaal in een bibliotheek, 30 dB een tikkend uurwerk en 40 dB een rustige kamer.

Ventilatoren en koelvinnen

Ook al koelt de waterkoeling van een computer door middel van vloeistof, ventilatoren zijn nog steeds een belangrijk onderdeel. Let hierbij op het formaat en de RPM (rotations per minute).

Een grotere ventilator verplaatst meer lucht in één rotatie dan een kleine ventilator. Hoe hoger het aantal RPM, hoe sneller de ventilator draait en over hoe meer kracht hij beschikt om de apparatuur af te koelen.

Iemand plaats een koelventilator op het moederbord van een pc

Radiator

De radiatoren zijn een cruciaal onderdeel van waterkoeling. De radiator neemt de warmte op die met de koelvloeistof meereist.

Eerder gaf ik al aan dat hoe groter de radiator, hoe meer hitte deze opneemt en des te beter de koelcapaciteit. Dit heeft te maken met de koelvinnen. In de radiator bevinden zich zogenaamde vinnen. De rol van deze vinnen is het vergroten van de oppervlakte die de hitte opneemt.

De afmetingen van een radiator zijn belangrijk, want doorgaans geldt dat een grotere radiatoren meer vinnen bevat. Maar de totale oppervlakte is het belangrijkst en daarbij spelen de koelvinnen een grote rol.

Design

Waar computers vroeger simpele kasten waren en uiterlijk een ondergeschikte rol speelde, zie je tegenwoordig steeds meer flamboyante designs opduiken. Waterkoeling met RGB-verlichting pimpt je computer behoorlijk op. Hiermee kies je uit honderden kleuren.

Een display om de temperatuur of andere systeeminformatie weer te geven behoort ook tot de opties. Liever helemaal uitpakken? Displays waarop je gifs afspeelt bestaan tegenwoordig ook!

De 5 beste waterkoelingen onder elkaar

1. Cooler Master MasterLiquid ML120L V2 zwart

1. Cooler Master MasterLiquid ML120L V2 zwart
Aantal ventilatoren inbegrepen: 1
Max. toerental: 1800 r/min
Maximale geluidsproductie: 27 dB
Maximale luchtstroom: 66.7 m³/h
Voorzien van LED verlichting: Ja
Geschikt voor socket: Socket 1150 , Socket 1151 , Socket 1155 , Socket 1156 , Socket 2011 , Socket 2011v3 , Socket 2066 , Socket AM3 , Socket AM3+ , Socket AM4 , Socket FM1 , Socket FM2 , Socket FM2+ , Socket AM2

2. COOLER MASTER cpukoeler MLW-D24M-A20PW-R1 zwart

2. COOLER MASTER cpukoeler MLW-D24M-A20PW-R1 zwart
Aantal ventilatoren inbegrepen: 2
Max. toerental: 2000 r/min
Voorzien van LED verlichting: Nee
Geschikt voor socket: Socket 1150 , Socket 1151 , Socket 1155 , Socket 1156 , Socket 1366 , Socket 2011 , Socket 2011v3 , Socket 2066 , Socket AM2 , Socket AM3 , Socket AM3+ , Socket FM1 , Socket FM2 , Socket FM2+

3. Cooler Master MasterLiquid ML240L V2 zwart

3. Cooler Master MasterLiquid ML240L V2 zwart
Aantal ventilatoren inbegrepen: 2
Max. toerental: 1800 r/min
Maximale geluidsproductie: 27 dB
Maximale luchtstroom: 122.3 m³/h
Voorzien van LED verlichting: Ja
Geschikt voor socket: Socket 1150 , Socket 1156 , Socket 2011v3 , Socket 2066 , Socket AM3+ , Socket AM4 , Socket 1151 , Socket 1155 , Socket 1366 , Socket 2011 , Socket AM2 , Socket FM1 , Socket FM2 , Socket FM2+ , Socket AM3

4. GAME HERO® Waterkoeling Vloeibare CPU-Koeler zwart

4. GAME HERO® Waterkoeling Vloeibare CPU-Koeler zwart
Aantal ventilatoren inbegrepen: 2
Max. toerental: 2000 r/min
Maximale geluidsproductie: 36 dB
Maximale luchtstroom: 84 m³/h
Voorzien van LED verlichting: Ja
Geschikt voor socket: Socket 1150 , Socket 1151 , Socket 1155 , Socket 2011 , Socket 2011v3 , Socket 2066 , Socket 775 , Socket AM2 , Socket AM3 , Socket AM3+ , Socket AM4 , Socket FM1 , Socket FM2 , Socket FM2+ , Socket 1156

5. WAK Corsair iCUE H100i RGB zwart

5. WAK Corsair iCUE H100i RGB zwart
Aantal ventilatoren inbegrepen: 2
Max. toerental: 2400 r/min
Maximale geluidsproductie: 36 dB
Maximale luchtstroom: 75 m³/h
Voorzien van LED verlichting: Ja
Geschikt voor socket: Socket AM4 , Socket 2066 , Socket 1156 , Socket 1155 , Socket 2011 , Socket 1150 , Socket 1151

Veelgestelde vragen over waterkoelingen

Heb je nog vragen? Hopelijk beantwoord ik hieronder je vraag. Is dit niet zo? Laat het ons dan vooral weten door het feedbackformulier onderaan de pagina in te vullen. 😁

🆚 Is waterkoeling beter dan luchtkoeling?

Waterkoeling is beter, maar niet in elke situatie. Als luchtkoeling voldoet voor je situatie is luchtkoeling beter, omdat dit goedkoper en makkelijker te installeren en onderhouden is. Maar waterkoeling is efficiënter en koelt beter en daarmee is het een betere CPU-koeler.

💧 Waarom gebruik je koelvloeistof en geen water?

'Gewoon' water is niet aan te raden voor het gebruik van waterkoeling. Koelvloeistof heeft net een andere samenstelling waarvoor het (in tegenstelling tot water) kalkaanslag, algvorming en corrosie tegengaat. Dit is allemaal slecht voor het koelsysteem, waardoor koelvloeistof beter is dan water.

🛠️ Hoe sluit je waterkoeling aan?

De exacte manier verschilt per computer en koelsysteem. AIO-waterkoelers zijn doorgaans eenvoudig aan te sluiten door het waterblok te monteren op het moederbord, en de radiator (met de ventilatoren) in de pc-kast te installeren. Het aansluiten van zelfbouw-waterkoelers is lastiger en vergt meer kennis.

Bij zelfbouw-waterkoelers is het belangrijk dat je eerst de juiste onderdelen uitzoekt en daarna de 'baan' van de waterkoeling uittekent. Houd hierbij rekening met het feit dat het eerste component in het koelcircuit de beste koeling krijgt omdat de vloeistof nog geen hitte heeft opgenomen.

⏱️ Hoelang gaat een waterkoeling mee?

Een AIO-waterkoeling gaat gemiddeld tussen de 3 en 5 jaar mee. Factoren zoals regelmatig schoonmaken en goed onderhoud beïnvloeden tevens de levensduur. De levensduur van een zelfbouw-waterkoeling valt moeilijker te bepalen. Dit hangt af van de kwaliteit van de geïnstalleerde onderdelen en eigen onderhoud.

Door de staat van de onderdelen regelmatig te controleren en te vervangen indien nodig, is het mogelijk om de levensduur van de waterkoeling aanzienlijk verlengen.

Welke waterkoeling moet ik kopen?

Dat is helemaal aan jou en je budget; iedereen is uniek. Wat ik wel voor je heb, is een handige tabel met – naar mijn inzicht – de belangrijkste specificaties van de beste waterkoeling. Zo maak jij de beste keus!

Aantal ventilatoren inbegrepenMax. toerentalMaximale geluidsproductieMaximale luchtstroomVoorzien van LED verlichting
1Cooler Master MasterLiquid ML120L V2 zwart11800 r/min27 dB66.7 m³/hJa
2COOLER MASTER cpukoeler MLW-D24M-A20PW-R1 zwart22000 r/min27 dB66.7 m³/hNee
3Cooler Master MasterLiquid ML240L V2 zwart21800 r/min27 dB122.3 m³/hJa
4GAME HERO® Waterkoeling Vloeibare CPU-Koeler zwart22000 r/min36 dB84 m³/hJa
5WAK Corsair iCUE H100i RGB zwart22400 r/min36 dB75 m³/hJa

Cooler Master MasterLiquid ML120L V2 zwart

Aantal ventilatoren inbegrepen: 1

Max. toerental: 1800 r/min

Maximale geluidsproductie: 27 dB

Maximale luchtstroom: 66.7 m³/h

Voorzien van LED verlichting: Ja

COOLER MASTER cpukoeler MLW-D24M-A20PW-R1 zwart

Aantal ventilatoren inbegrepen: 2

Max. toerental: 2000 r/min

Maximale geluidsproductie: 27 dB

Maximale luchtstroom: 66.7 m³/h

Voorzien van LED verlichting: Nee

Cooler Master MasterLiquid ML240L V2 zwart

Aantal ventilatoren inbegrepen: 2

Max. toerental: 1800 r/min

Maximale geluidsproductie: 27 dB

Maximale luchtstroom: 122.3 m³/h

Voorzien van LED verlichting: Ja

GAME HERO® Waterkoeling Vloeibare CPU-Koeler zwart

Aantal ventilatoren inbegrepen: 2

Max. toerental: 2000 r/min

Maximale geluidsproductie: 36 dB

Maximale luchtstroom: 84 m³/h

Voorzien van LED verlichting: Ja

WAK Corsair iCUE H100i RGB zwart

Aantal ventilatoren inbegrepen: 2

Max. toerental: 2400 r/min

Maximale geluidsproductie: 36 dB

Maximale luchtstroom: 75 m³/h

Voorzien van LED verlichting: Ja

Conclusie

De beste waterkoeling houdt je pc koel, zelfs in de heetste situaties. Daar komt een hoop bij kijken, van onderdelen zoals de radiator en koelblokken tot factoren zoals decibel en het aantal RPM.

Hopelijk weet je inmiddels precies waar je op dient te letten bij de aankoop van een waterkoeling voor je computer. Bedankt voor het lezen. 😊

Was dit artikel behulpzaam?