Strijd der Titanen: AMD vs. Intel

In de processorwereld is al jaren een enorme strijd gaande: AMD versus Intel. ⚔️ Op het moment dat je een nieuwe desktop of laptop koopt, kom je ongetwijfeld bij een van deze twee grootmachten uit.

De tijden dat Intel de onbetwiste marktleider was, zijn voorbij, want AMD heeft in de afgelopen jaren een spectaculaire inhaalslag gemaakt. Wie maakt er nu de betere chips? Ik zet de huidige generaties (Intel Core Ultra 200 en AMD Ryzen 9000) naast elkaar.

AMD of Intel?

Het korte antwoord: in 2026 ontlopen de twee elkaar weinig. AMD is de sterkste keuze voor gamers, dankzij de Ryzen-processors met extra 3D V-Cache (herkenbaar aan 'X3D'), en voor wie later wil upgraden zonder nieuw moederbord. Intel is vaak scherp geprijsd in het middensegment en maakt sterke, zuinige laptopchips.

Voor gewoon dagelijks gebruik (surfen, mail, streamen, kantoorwerk) merk je in de praktijk geen verschil. Kijk dan vooral naar de prijs en de rest van de computer.

Bij het kiezen van een processor, bijvoorbeeld voor de beste 15 inch laptop, overweeg de hoofdtaken die je uitvoert:

• Dagelijks gebruik en kantoorwerk: een Intel Core 3 of Core 5 of een AMD Ryzen 3 of Ryzen 5 is ruim voldoende.
• Gamen en fotobewerking: een Intel Core Ultra 5 of 7 of een AMD Ryzen 5 of 7. Voor gamers is een Ryzen 7 X3D het beste wat er te koop is.
• Videobewerking en 3D-modellering: kijk naar de hogere segmenten, zoals een Intel Core Ultra 9 of AMD Ryzen 9. Die hebben de meeste kernen.

Een introductie tot AMD-processoren

AMD (Advanced Micro Devices) is een Amerikaans bedrijf dat in 1969 het levenslicht zag als startup in Silicon Valley. Het bedrijf verkoopt processors en grafische kaarten die het kloppende hart vormen van computers, laptops, spelcomputers en meer. Ook de chips in de PlayStation 5 en Xbox Series X komen van AMD.

AMD moest jaren toekijken hoe Intel de processormarkt moeiteloos domineerde, maar de komst van de Ryzen-serie in 2017 bracht daar verandering in. Ineens was AMD een gedegen concurrent en op sommige vlakken zelfs beter.

AMD heeft geen eigen fabrieken: het ontwerpt de chips en laat ze maken door TSMC in Taiwan. De gerenommeerde chipmaker werkt met meer klanten van naam: onder andere Apple, Nvidia en Qualcomm behoren tot de clientèle van TSMC.

Die uitbesteding heeft zowel voor- als nadelen. Dankzij TSMC kon AMD jarenlang chips maken op een fijner productieprocedé dan Intel (daarover straks meer!). Het nadeel is dat AMD afhankelijk is van de capaciteit van TSMC, waar het met al die andere klanten om moet concurreren.

Dit zijn de voornaamste productseries van AMD:

• AMD Ryzen 3 is een processor in het basissegment en geschikt voor lichte taken als surfen, e-mail en tekstverwerking. Je vindt hem vooral nog in goedkope laptops.
• AMD Ryzen 5 is een processor in het middensegment en geschikt voor de bovenstaande taken, alsook fotobewerking en de meeste games.
• AMD Ryzen 7 is een processor in het topsegment en geschikt voor zwaardere taken als gamen en foto- en videobewerking. Zelf ben ik veel in de weer met fotobewerking. De Ryzen 7 is hiervoor uitermate geschikt!
• AMD Ryzen 9 is een processor van de allerhoogste kwaliteit en geschikt voor professionele designers en videobewerkers.

Binnen de productseries heb je ook weer verschillende gradaties. Bij de desktopprocessors lees je dat af aan de processornaam, bijvoorbeeld de Ryzen 7 9800X3D:

AMD	Ryzen X	X	XXX	X
Het merk	De versie, bijvoorbeeld Ryzen 7	De generatie, bijvoorbeeld 9 voor de Ryzen 9000-serie	Het modelnummer, een hoger getal is krachtiger	Een toevoeging: X = hogere kloksnelheid X3D = extra 3D V-Cache, het snelst in games G = met krachtigere geïntegreerde grafische chip F = zonder geïntegreerde grafische chip

Laptopchips heten sinds 2024 anders, bijvoorbeeld Ryzen AI 9 HX 370. 'AI' betekent dat de chip een NPU heeft, een rekeneenheid voor AI-taken, en HX staat voor de krachtigste laptopversies.

Een introductie tot Intel-processoren

Intel is een van oorsprong Amerikaans bedrijf dat sinds 1968 bestaat. Het bedrijf ontwerpt én produceert processors, chipsets, netwerkchips en andere computercomponenten. Intel verkoopt nog altijd de meeste processors voor pc's en laptops, al heeft AMD flink terrein gewonnen.

Intel heeft eigen chipfabrieken, maar liep daar jarenlang mee achter: het lukte het bedrijf lang niet een fatsoenlijke 10 nm-processor te produceren. Inmiddels laat Intel een deel van zijn chips zelfs bij TSMC maken: de rekenkern van de Core Ultra 200-desktopprocessors komt uit een fabriek van TSMC. De nieuwste laptopchips maakt Intel weer zelf, op zijn eigen 18A-procedé.

Hier moet ik wel een kleine kanttekening bij maken: fabrikanten hebben een verschillend idee van wat een procedé van '3 nm' of 'Intel 7' precies inhoudt. Het getal is al lang geen echte afmeting meer. Exacte vergelijkingen maken is in de praktijk dus best lastig.

Intel gebruikt sinds eind 2023 nieuwe namen. De bekende Core i3, i5, i7 en i9 zie je nog in oudere en goedkopere computers; nieuwe modellen heten zo:

• Intel Core 3 en Core 5 zijn processors in het basis- en middensegment, vaak gebaseerd op een oudere generatie. Ze zijn geschikt voor surfen, e-mail, tekstverwerking en lichte fotobewerking.
• Intel Core Ultra 5 is de middenklasser voor gamen en fotobewerking.
• Intel Core Ultra 7 is een processor in het topsegment en geschikt voor zwaardere taken als gamen en foto- en videobewerking.
• Intel Core Ultra 9 is de snelste versie en bedoeld voor professionele designers en videobewerkers.

Net als bij AMD heb je binnen de productseries ook weer verschillende gradaties die je afleest aan de processornaam, bijvoorbeeld de Core Ultra 7 265K:

Intel Core	Ultra X	X	XX	X
Het merk	De versie, bijvoorbeeld Ultra 7	De generatie (serie), bijvoorbeeld 2 voor de Core Ultra 200-serie	De prestaties: hoger is beter, maar alleen binnen dezelfde versie	Een letter: K = vrij over te klokken F = zonder geïntegreerde grafische chip H of HX = krachtige laptopchip U of V = zuinige laptopchip

AMD vs. Intel

Voorheen was er veel minder sprake van een échte strijd tussen deze twee processormerken: Intel was lang de overduidelijke winnaar. Pas rond 2017 werd AMD een serieuze concurrent en sinds die tijd won het bedrijf steeds meer terrein.

Intel kreeg het daarna ook zwaar: in 2024 bleken veel Core i7- en i9-processors van de 13e en 14e generatie instabiel te worden, wat Intel met BIOS-updates moest verhelpen. Heb je zo'n processor, installeer dan de nieuwste BIOS-update van je moederbord.

Tijd om de huidige generaties onder de loep te leggen! Ik vergelijk de desktopprocessors van Intel (Core Ultra 200S) en AMD (Ryzen 9000) op verschillende gebieden met elkaar. Wie maakt de beste processor?

Kernen en threads

Het aantal kernen (cores) van een processor bepaalt hoe goed een desktop of laptop in staat is om te multitasken. Meer kernen zorgen dat een apparaat meerdere taken beter tegelijkertijd uitvoert.

Zijn meer kernen dan altijd beter? Niet volgens Vijay Kumar op Quora: "Hoewel meer kernen meer ruimte betekent voor uitvoering, heeft het geen nut als ze niet tegelijkertijd benut kunnen worden."

Het aantal threads draagt ook bij aan het vermogen om te multitasken. Een kern die twee threads tegelijk verwerkt, benut de rekenkracht die anders onbenut blijft. Bij AMD heet dat simultaneous multithreading (SMT), bij Intel hyperthreading.

Hier zijn de twee merken een andere weg ingeslagen. Intel combineert snelle Performance-cores (P-cores) met kleinere, zuinige Efficient-cores (E-cores) en heeft hyperthreading bij de Core Ultra 200S geschrapt: één kern is één thread. AMD gebruikt alleen volwaardige kernen die elk twee threads verwerken. Op Coolblue kun je de AMD-processoren onderling vergelijken. Laten we gaan kijken!

• Core Ultra 5 245K vs. Ryzen 5 9600X: 14 kernen tegenover 6 kernen, 14 threads tegenover 12 threads;
• Core Ultra 7 265K vs. Ryzen 7 9700X: 20 kernen tegenover 8 kernen, 20 threads tegenover 16 threads;
• Core Ultra 9 285K vs. Ryzen 9 9950X: 24 kernen tegenover 16 kernen, 24 threads tegenover 32 threads.

Op papier heeft Intel dus de meeste kernen, maar een groot deel daarvan zijn kleinere E-cores. In zware programma's die alle kernen benutten, zoals videobewerking, zijn de twee topmodellen ongeveer even snel.

Kloksnelheid

De kloksnelheid geeft aan hoeveel rekenstappen (klokcycli) de processor in een seconde zet. Dit drukt men uit in gigahertz (GHz). 1 GHz staat voor een miljard klokcycli per seconde.

Er zijn meerdere factoren die de snelheid van een processor bepalen, maar de kloksnelheid is een belangrijk onderdeel daarvan. Binnen dezelfde generatie kun je stellen dat een hogere kloksnelheid voor een snellere processor zorgt. Tussen merken zegt het minder, omdat de ene kern per klokcyclus meer werk doet dan de andere.

Vroeger had Intel duidelijk de hoogste kloksnelheden. Bij de huidige generaties zijn de maximale (boost)snelheden vrijwel gelijk:

• Core Ultra 5 245K vs. Ryzen 5 9600X: 5,2 GHz tegenover 5,4 GHz;
• Core Ultra 7 265K vs. Ryzen 7 9700X: 5,5 GHz tegenover 5,5 GHz;
• Core Ultra 9 285K vs. Ryzen 9 9950X: 5,7 GHz tegenover 5,7 GHz.

Gamen en energieverbruik

Voor gamers is er momenteel één duidelijke winnaar: AMD. De X3D-processors, zoals de Ryzen 7 9800X3D, hebben een extra laag cachegeheugen bovenop de chip. Games profiteren daar sterk van, waardoor deze processors in de meeste tests de snelste gamingchips zijn. Intels Core Ultra 200S viel in games juist wat tegen.

Op een desktop verbruiken de Ryzen-processors bovendien meestal minder stroom bij dezelfde prestaties. In laptops ligt dat anders: de nieuwste zuinige laptopchips van Intel halen een uitstekende accuduur en doen daar niet onder voor AMD.

Prijsvergelijking

AMD stond lang bekend als de goedkopere keuze. Daar lagen verschillende redenen aan ten grondslag: AMD wilde de concurrentie met Intel aangaan en deed dat met een lagere prijs en een lagere winstmarge.

Tegenwoordig is dat niet meer zo zwart-wit. Intel heeft de prijzen van de Core Ultra-processors flink verlaagd, waardoor die in het middensegment vaak juist goedkoper zijn dan een vergelijkbare Ryzen. De X3D-processors van AMD zijn vanwege hun gamingprestaties relatief prijzig.

Kijk ook naar het moederbord. AMD belooft het AM5-platform tot ten minste 2027 te ondersteunen, zodat je later een snellere Ryzen in hetzelfde moederbord kunt zetten. Intel wisselt vaker van socket: wie later wil upgraden, heeft dan vaak ook een nieuw moederbord nodig.

De prijzen fluctueren regelmatig door nieuwe releases en marktontwikkelingen. Houd aanbiedingen in de gaten en weeg af of de nieuwste generatie de meerprijs waard is ten opzichte van je gebruikseisen.

Conclusie

AMD en Intel zijn in 2026 meer aan elkaar gewaagd dan ooit. In kernen, kloksnelheid en prijs ontlopen ze elkaar nauwelijks. AMD wint bij gamers dankzij de X3D-processors en biedt met AM5 een betere upgrademogelijkheid. Intel is vaak scherp geprijsd in het middensegment en maakt sterke laptopchips.

Ben je een gamer, dan is een Ryzen met X3D de beste keuze. Bewerk je vooral video of foto's, dan zijn beide merken prima en beslist de prijs. Voor dagelijks gebruik maakt het merk niet uit.

Het hangt dus af van jouw wensen en behoeften. Ik raad aan om niet blind voor een merk te kiezen, maar naar de eigenschappen van de processor en tests van het specifieke model te kijken. Bedankt voor het lezen!